Zašto devojčice i dečaci sve ranije ulaze u pubertet?

Pubertet je prelazno razdoblje između detinjstva i adolescencije i karakteriše ga niz promena u telu dečaka i devojčica. Posljednjih godina primećeno je da pubertet počinje sve ranije i, prema nekim podacima, pojavljuje se prosečno tri meseca ranije svakih deset godina od 1970. godine.

Foto: Pixabay

Pubertet počinje između 8. i 13. godine u devojčica i između 9. i 14. godine u dečaka, kako piše stranica You Are Mom. Ono što je mnoge počelo brinuti je to što se javlja u sve mlađem uzrastu. Zabeleženi su slučajevi u kojima su devojčice u uzrastu od 6 godina već počele prolaziti kroz promene ovog razdoblja, što bi moglo imati složene posledice.

Šta je pubertet?
Pubertet je razdoblje života u kojem telo dečaka i devojčica polno sazreva. Kod žena taj razvoj počinje razvojem dojki.Ovaj se znak pojavljuje oko desete ili jedanaeste godine, iako to zavisi od nekoliko stvari. Otprilike dve godine nakon prvih znakova puberteta kod devojčica dolazi prva menstruacija, a u proseku se to događa oko 12. godine.

U slučaju dečaka, proces započinje nešto kasnije i to se obično događa oko 12. godine.

Pubertet počinje sve ranije
Prema nekim istraživanjima sprovedenim u poslednjih desetak godina, rani ulazak u pubertet je opipljiv fenomen koji se događa postupno. Prema studiji sprovedenoj 1990-ih, prosečan uzrast početka puberteta kod devojčica bila je 9.96 godina, a to je bilo godinu dana pre graničnih tačaka utvrđenih prethodnim istraživanjem.

Druge novije studije, sprovedene u Sjedinjenim Državama i Evropi, detektovale su progresivan napredak ulaska u pubertet u odnosu na prethodne godine.

Pored toga, dansko istraživanje sprovedeno 2018. godine utvrdilo je da dečaci i devojčice danas prolaze kroz pubertetske promene u ranijem uzrastu nego njihovi roditelji. Kod žena se prva menstruacija javlja oko 3 meseca ranije, a kod dječaka se promene glasa događaju do godinu dana ranije nego što pokazuju prethodne studije.

Uzroci koji bi mogli objasniti zašto pubertet počinje ranije
Tokom prošlog stoleća naučnici su pokušavali utvrditi razloge napredovanja polnog sazrevanja. Sa tim u vezi, ne možemo reći da postoji samo jedan uzrok koji objašnjava ceo fenomen, već skup činjenica koji teže preuranjenom razvoju. To su sledeći:

Gojaznost u detinjstvu: višak telesne masnoće može ubrzati telesni razvoj i unaprediti pubertet do tri godine od očekivanog raspona.

Nagli rast: neke su studije zaključile da su dečaci i devojčice koji su brzo rasli tokom prvih 5 godina života imali veću verovatnost da će ući u pubertet u ranijem uzratu.

Traumatični događaji u detinjstvu (istorija zlostavljanja, maltretiranja kod kuće, veliki gubici): utvrđeno je da iskustvo vrlo stresnih događaja u ranim fazama života ubrzava početak puberteta.

Genetika.

Ostali uzroci:  poput stresa, pothranjenosti i određenih nezdravih stilova života.

Konzumacija određenih lekova tokom trudnoće: veruje se da bi konzumacija acetaminofena tokom trudnoće mogla biti povezana s ranijim početkom puberteta kod devojčica, iako ove podatke treba potkrepiti sa više studija.

Kontakt s određenim hemijskim stvarima tokom trudnoće: neki kozmetički i higijenski proizvodi koji sadrže ftalate, parabene i mikroplastiku mogli bi ometati razvoj fetusa i usloviti  ulazak u pubertet u budućnosti.

Zašto je rani početak puberteta razlog za zabrinutost?
Rani početak puberteta može imati posledice i na fizičko i na mentalno zdravlje dečaka i devojčica.

Sa jedne strane, rani polni razvoj ograničava prirodni rast dece. Nakon 2. godine od nastupanja polne zrelosti, visina žene stagnira.  Zato, devojčica može biti niža nego što bi trebala biti prema genetici svojih roditelja.

S druge strane, emocionalni uticaj ranog puberteta je značajan jer ta deca prolaze kroz promene u svojim emocijama, osećajima i mislima koji nisu u skladu s onima koje doživljavaju njihovi vršnjaci. Čak ni u svojoj individualnoj sferi, dečaci i devojčice nisu psihološki spremni da se suoče sa takvim promenama u svojim telima.

Takođe je dokazano da je preuranjeni pubertet povezan s povećanim rizikom od obolevanja od određenih bolesti u odrasloj dobi poput dijabetesa tipa 2 (kod muškaraca) i migrene (kod žena).

Index

Podeli:

Komentari

Ostavite komentar (Vaša mail adresa neće biti objavljena)

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Molimo Vas za pitanja pedijatru umesto Komentara koristite našu kontakt formu PITAJTE PEDIJATRA